Senaryo YazılıOrtaokul · 2026-2027 1. Dönem 1. Yazılı
8. Sınıf Fen Bilimleri 1. Dönem 1. Yazılı Senaryoları (2026-2027)
Bu sayfada 8. Sınıf Fen Bilimleri dersinin 2026-2027 1. dönem 1. yazılısı için MEB'in yayımladığı senaryoları, her senaryoda hangi ünite ve kazanımlardan kaç soru beklendiğini ve açık uçlu cevaplarda puanın nerede kaybedildiğini bulabilirsiniz. Konuların kazanım listesi için 8. Sınıf Fen Bilimleri konu sayfasına bakabilirsiniz.
Senaryolar ve konu-soru dağılımı
Her senaryo aynı konuları farklı ağırlıklarla sorar. Okulunuzun hangi senaryoyu uygulayacağını öğretmeninizden öğrenebilirsiniz.
Senaryo 1 · 7 soru
1. senaryoda toplam 7 soru var. Sorular “Mevsimler ve İklim” (1 soru) ve “DNA ve Genetik Kod” (6 soru) arasında dağılıyor. Ağırlık en çok nükleotid, gen, DNA ve kromozom ilişkisi, DNA'nın yapısı ve DNA eşlenmesi üzerinde; bu kazanımların her birinden 2 soru bekleniyor. Diğer senaryolarda yer alan kalıtım kavramları ve tek karakter çaprazlamaları bu senaryoda soru olarak öngörülmüyor. Soru sayısı en az olan senaryolardan biri; soru başına düşen puanın görece yüksek olabileceğini unutmayın. Hazırlıkta DNA modelini kendiniz çizip parçalarını adlandırmak, bu senaryodaki soruların çoğuna aynı anda hazırlanmanızı sağlar.
| Ünite / tema | Soru |
|---|---|
| Mevsimler ve İklim | 1 |
| DNA ve Genetik Kod | 6 |
Senaryo 2 · 8 soru
2. senaryoda toplam 8 soru var. Sorular “Mevsimler ve İklim” (2 soru) ve “DNA ve Genetik Kod” (6 soru) arasında dağılıyor. Ağırlık en çok mevsimlerin oluşumu, DNA'nın yapısı ve tek karakter çaprazlamaları üzerinde; bu kazanımların her birinden 2 soru bekleniyor. Diğer senaryolarda yer alan kalıtım kavramları bu senaryoda soru olarak öngörülmüyor. Bu senaryo için kavramları birbirine bağlayan kısa açıklamalar yazma ve şekil üzerinde gösterme pratiği yapmanız önerilir.
| Ünite / tema | Soru |
|---|---|
| Mevsimler ve İklim | 2 |
| DNA ve Genetik Kod | 6 |
Senaryo 3 · 9 soru
3. senaryoda toplam 9 soru var. Sorular “Mevsimler ve İklim” (2 soru) ve “DNA ve Genetik Kod” (7 soru) arasında dağılıyor. Ağırlık en çok tek karakter çaprazlamaları üzerinde; bu kazanımdan 3 soru bekleniyor. Diğer senaryolarda yer alan DNA eşlenmesi bu senaryoda soru olarak öngörülmüyor. Soru sayısı bakımından en kapsamlı senaryolardan biri olduğundan sürenizi iyi planlamalısınız. Hazırlıkta DNA modelini kendiniz çizip parçalarını adlandırmak, bu senaryodaki soruların çoğuna aynı anda hazırlanmanızı sağlar.
| Ünite / tema | Soru |
|---|---|
| Mevsimler ve İklim | 2 |
| DNA ve Genetik Kod | 7 |
Senaryo 4 · 7 soru
4. senaryoda toplam 7 soru var. Sorular “Mevsimler ve İklim” (2 soru) ve “DNA ve Genetik Kod” (5 soru) arasında dağılıyor. Ağırlık en çok mevsimlerin oluşumu, nükleotid, gen, DNA ve kromozom ilişkisi ve DNA eşlenmesi üzerinde; bu kazanımların her birinden 2 soru bekleniyor. Diğer senaryolarda yer alan DNA'nın yapısı ve tek karakter çaprazlamaları bu senaryoda soru olarak öngörülmüyor. Soru sayısı en az olan senaryolardan biri; soru başına düşen puanın görece yüksek olabileceğini unutmayın. Bu senaryo için kavramları birbirine bağlayan kısa açıklamalar yazma ve şekil üzerinde gösterme pratiği yapmanız önerilir.
| Ünite / tema | Soru |
|---|---|
| Mevsimler ve İklim | 2 |
| DNA ve Genetik Kod | 5 |
Senaryo 5 · 8 soru
5. senaryoda toplam 8 soru var. Sorular “Mevsimler ve İklim” (2 soru) ve “DNA ve Genetik Kod” (6 soru) arasında dağılıyor. Ağırlık en çok tek karakter çaprazlamaları üzerinde; bu kazanımdan 3 soru bekleniyor. Diğer senaryolarda yer alan nükleotid, gen, DNA ve kromozom ilişkisi bu senaryoda soru olarak öngörülmüyor. Hazırlıkta DNA modelini kendiniz çizip parçalarını adlandırmak, bu senaryodaki soruların çoğuna aynı anda hazırlanmanızı sağlar.
| Ünite / tema | Soru |
|---|---|
| Mevsimler ve İklim | 2 |
| DNA ve Genetik Kod | 6 |
Öğretmen nereden puan kırar?
- Mevsimlerin nedenini uzaklığa bağlamak. Mevsimlerin Dünya'nın Güneş'e yaklaşıp uzaklaşmasıyla oluştuğunu yazmak bilimsel olarak yanlıştır ve tam puan kaybettirir. Doğru neden eksen eğikliği ve dolanımdır.
- Genotip ve fenotipi karıştırmak. Soru genotip oranını istiyorsa DD:Dd:dd biçiminde, fenotip oranını istiyorsa "düz:buruşuk" biçiminde cevap verin.
- Punnett karesini göstermemek. Çaprazlama sorularında yalnızca sonucu yazmak, çözüm adımı puanlarını kaybettirir. Gametleri ve kareyi mutlaka çizin.
- Baz eşleşmesini yanlış yapmak. DNA'da adenin timinle, guanin sitozinle eşleşir. Urasil (U) DNA'da bulunmaz; DNA sorusunda U yazmak hatalıdır.
- Olasılığı kesin sonuç gibi yazmak. Çaprazlama sonuçları olasılıktır. "4 yavrudan kesinlikle 1'i buruşuk olur" yerine "buruşuk olma olasılığı 1/4'tür" demelisiniz.
- Kavramları sıralamada ters yazmak. Nükleotid-gen-DNA-kromozom sıralamasında büyüklük yönünü belirtmeden yazmak ya da sırayı karıştırmak kısmi puan kaybına yol açar.
Örnek açık uçlu soru ve puanlama
Senaryo Yazılı tarafından hazırlanmış özgün bir sorudur · F.8.2.2.2.
Bezelyelerde tohum şekli bakımından düz tohum geni (D), buruşuk tohum genine (d) baskındır. Genotipi heterozigot olan iki düz tohumlu bezelye çaprazlanıyor. a) Ebeveynlerin genotiplerini ve oluşturabilecekleri gamet çeşitlerini yazınız. b) Çaprazlamayı Punnett karesi ile gösteriniz. c) Oluşabilecek bezelyelerin fenotip oranını yazınız. d) Bu çaprazlamadan 80 tohum elde edilirse bunlardan yaklaşık kaçının buruşuk olması beklenir? Açıklayınız.
(10 puan)
Analitik puanlama (rubrik)
| Basamak | Puan |
|---|---|
| a) Ebeveyn genotipleri (Dd × Dd) ve gametleri (D, d) yazma | 2 |
| b) Punnett karesini doğru oluşturma | 3 |
| c) Fenotip oranını doğru yazma (3 düz : 1 buruşuk) | 2 |
| d) Beklenen buruşuk tohum sayısını olasılıkla ilişkilendirerek bulma (20) | 3 |
| Toplam | 10 |
Örnek tam puanlık cevap
En sık yapılan hata
8. Sınıf Fen Bilimleri denemesini kâğıda çöz, puanını gör
Senaryoya uygun açık uçlu deneme sınavı, el yazısı çözümün yapay zekâ ile rubriğe göre puanlanması ve kazanım karnesi. Açıldığında haber verelim.
Sık sorulan sorular
8. sınıf fen 1. yazılıda basınç konusu var mı?
Mutasyon, modifikasyon ve adaptasyon bu sınavda çıkar mı?
İklim ve hava hareketleri konusundan soru gelir mi?
Çaprazlama sorusu kesin çıkar mı?
Kaynaklar ve doğruluk notu
Resmî tabloya göre hazırlandı Son gözden geçirme: 2026-11-03
- ÖDSGM 1. Dönem Konu Soru Dağılım Tabloları (2026-2027)
- ÖDSGM Ortaokul Konu Soru Dağılım Tablosu (.xlsx)
- Menderes İlçe MEM – 2026-2027 1. Dönem Ortak Yazılı Sınav Rehberi
Açıklamalar, ipuçları ve örnek sorular Senaryo Yazılı tarafından özgün olarak hazırlanmıştır. Konu-soru dağılımları MEB'in kamuya açık tablolarından aktarılmıştır.