Senaryo YazılıLise · 2026-2027 1. Dönem 1. Yazılı
10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı 1. Dönem 1. Yazılı Senaryoları (2026-2027)
Bu sayfada 10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı dersinin 2026-2027 1. dönem 1. yazılısı için MEB'in yayımladığı senaryoları, her senaryoda hangi ünite ve öğrenme çıktısılardan kaç soru beklendiğini ve açık uçlu cevaplarda puanın nerede kaybedildiğini bulabilirsiniz. Konuların öğrenme çıktısı listesi için 10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı konu sayfasına bakabilirsiniz.
Resmî konu-soru dağılımı
Bu derste yazılı, tüm okullarda aynı tabloya göre yapılır; seçilebilecek farklı senaryolar yoktur.
10. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı 1. yazılısında okulların seçebileceği alternatif senaryolar yoktur; ülke genelinde tek bir konu-soru dağılım tablosu uygulanır. Bu sayfa, kılavuzun Ek-2'sinde yayımlanan bu tabloyu gösterir. Sınavda okuma alanından 6 soru (bağlamdan anlam tahmini 1, çıkarım 2, karşılaştırma 1, parçaları belirleme 1, parçalar arası ilişki 1) ve yazma alanından 1 soru yer alır. Toplam 7 soru vardır.
| Ünite / tema | Öğrenme çıktısı | Soru |
|---|---|---|
| Okuma | TDE2.2.2 Anlam oluşturabilme – Tahmin eder: Metindeki söz varlığının anlamını bağlamdan hareketle belirler. | 1 |
| Okuma | TDE2.2.3 Anlam oluşturabilme – Çıkarım yapar: Metindeki açık bilgileri, neden-sonuç/koşul/varsayım bilgilerini, konu-temayı, ana ve yardımcı düşünceleri, yazarın amacını, söz sanatlarını ve karakterlere ilişkin çıkarımları belirler. | 2 |
| Okuma | TDE2.2.4 Anlam oluşturabilme – Karşılaştırır: Metin öncesi tahminleri okuma içeriğiyle; okuduğu metinleri içerik, tür, şekil, dönem, zihniyet, üslup ve ileti ölçütlerine göre karşılaştırır. | 1 |
| Okuma | TDE2.3.1 Çözümleyebilme – Nesne, olgu ve olaylara ilişkin parçaları belirler: Karakterlerin özelliklerini, metnin yapı unsurlarını, dil ve anlatım özelliklerini ve dil işlevlerini belirler. | 1 |
| Okuma | TDE2.3.2 Çözümleyebilme – Parçalar arasındaki ilişkileri belirler: Şekil ve anlam birimleri, yapı unsurları, üslup, dönem, toplum, yazar ve değerler arasındaki ilişkileri kurar. | 1 |
| Yazma | TDE4.3.4 Kural uygulayabilme – İletileri açık ve örtük biçimde ifade eder: Duygu, düşünce ve hayallerini tutarlı biçimde ifade eder; başlatma, sürdürme ve bitirme ifadelerini etkili kullanır; içeriğe uygun başlık belirler. | 1 |
| Toplam | 7 | |
Çalışma ipuçları
- Çıkarım çıktısından 2 soru geldiği için konu, tema, ana duygu ve yazarın amacını bulma alıştırmalarını önceliklendirin.
- İki metni ölçüt belirterek karşılaştırma pratiği yapın; benzerlik ve farkı ayrı cümlelerle yazın.
- Şiirlerde nazım birimi, kafiye ve redif gibi yapı unsurlarını tespit etmeyi tekrar edin.
- Yazma sorusu için başlık, giriş, gelişme ve sonuç içeren kısa bir paragraf yazma alıştırması yapın.
- Sınavda 22 puanlık bir soru bulunduğunu unutmayın; puan değeri yüksek soruya yeterli zaman ayırın.
Öğretmen nereden puan kırar?
- Cevabı metne dayandırmamak. Çıkarım ve anlam sorularında yalnızca sonucu yazmak yerine metindeki dayanağı (bir dize, cümle veya kelime) göstermek beklenir.
- Karşılaştırmada ölçüt belirtmemek. İki metni karşılaştırırken 'tür bakımından', 'üslup bakımından' gibi ölçütü belirtmeden yapılan karşılaştırmalar eksik değerlendirilebilir.
- Yapı unsurlarını yanlış adlandırmak. Redif ile kafiyeyi karıştırmak, nazım birimini (dörtlük, beyit) yanlış belirlemek çözümleme sorularında doğrudan puan kaybıdır.
- Cevap alanının dışına taşmak. Kılavuza göre cevaplar soru kâğıdındaki ayrılmış alanlara siyah kurşun kalemle yazılır. Alanı aşan, okunaksız veya karalanmış cevaplar değerlendirmede sorun yaratabilir.
- Yazma sorusunda başlık ve bütünlüğü ihmal etmek. Öğrenme çıktısı içeriğe uygun başlık belirlemeyi ve yazıyı etkili biçimde başlatıp bitirmeyi de kapsar. Başlıksız ya da yarım kalan bir metin puan kaybettirir.
- Yazım ve noktalama hataları. Yazma sorusunda büyük harf, kesme işareti, 'de/da' ve 'ki' yazımı gibi hatalar dil kullanımına ilişkin puanı düşürür.
- Zamanı yanlış dağıtmak. Soruların puan değerleri farklıdır (10–22 puan). Kolay ama düşük puanlı sorularda uzun süre kalıp yüksek puanlı soruya zaman bırakmamak sık görülen bir hatadır.
Örnek açık uçlu soru ve puanlama
Senaryo Yazılı tarafından hazırlanmış özgün bir sorudur · TDE2.2.3.
Aşağıdaki dörtlüğü okuyunuz ve soruları cevaplayınız. Dağlar ardında kaldı bizim köy, Her akşam gözlerim yollara dalar; Esen seher yeli selam getirse, Bu garip gönlümü bir sevinç sarar. a) Dörtlükte hâkim olan duyguyu belirleyiniz ve bu duyguyu destekleyen bir dizeyi yazınız. b) Şiirdeki kişinin nerede bulunduğuna dair bir çıkarım yapınız ve dayanağını belirtiniz. c) Dördüncü dizedeki "garip" kelimesinin bağlamdaki anlamını açıklayınız. d) Üçüncü ve dördüncü dizelerde yer alan koşul ilişkisini açıklayınız.
(10 puan)
Analitik puanlama (rubrik)
| Basamak | Puan |
|---|---|
| a) Özlem duygusunu belirleyip uygun bir dizeyle destekleme | 3 |
| b) Kişinin köyünden uzakta (gurbette) olduğunu çıkarıp dayanağını gösterme | 3 |
| c) 'Garip' kelimesinin bağlamdaki anlamını açıklama | 2 |
| d) Koşul ve sonucu doğru belirtme | 2 |
| Toplam | 10 |
Örnek tam puanlık cevap
En sık yapılan hata
10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı denemesini kâğıda çöz, puanını gör
Senaryoya uygun açık uçlu deneme sınavı, el yazısı çözümün yapay zekâ ile rubriğe göre puanlanması ve kazanım karnesi. Açıldığında haber verelim.
Sık sorulan sorular
10. sınıf edebiyat 1. yazılısında senaryo seçimi var mı?
Sınav ne zaman ve saat kaçta?
Sorular kaç puan?
Dinleme ve konuşma da bu sınavda mı ölçülüyor?
Cevaplar nereye yazılıyor?
Kaynaklar ve doğruluk notu
Resmî tabloya göre hazırlandı Son gözden geçirme: 2026-11-03
- MEB – 2026-2027 Eğitim Öğretim Yılı Ülke Geneli 1. Dönem 1. Ortak Yazılı Sınavlar Kılavuzu (Ek-2: 10. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı Konu Soru Dağılım Tablosu)
- ÖDSGM – Ülke Geneli Birinci Dönem Birinci Ortak Yazılı Sınavlara İlişkin Kılavuz Yayımlandı
- ÖDSGM Türk Dili ve Edebiyatı Konu Soru Dağılım Tablosu (xlsx; 10. sınıf 1. yazılının ülke geneli yapılacağı notu)
- ÖDSGM – Konu Soru Dağılım Tabloları (2026-2027) dizin sayfası
- MEB – Okul Geneli Ortak Yazılı Sınav Uygulama Takvimi (2026-2027 1. dönem 1. yazılı)
Açıklamalar, ipuçları ve örnek sorular Senaryo Yazılı tarafından özgün olarak hazırlanmıştır. Konu-soru dağılımları MEB'in kamuya açık tablolarından aktarılmıştır.