Senaryo YazılıLise · 2026-2027 1. Dönem 1. Yazılı
12. Sınıf Biyoloji 1. Dönem 1. Yazılı Senaryoları (2026-2027)
Bu sayfada 12. Sınıf Biyoloji dersinin 2026-2027 1. dönem 1. yazılısı için MEB'in yayımladığı senaryoları, her senaryoda hangi ünite ve kazanımlardan kaç soru beklendiğini ve açık uçlu cevaplarda puanın nerede kaybedildiğini bulabilirsiniz. Konuların kazanım listesi için 12. Sınıf Biyoloji konu sayfasına bakabilirsiniz.
Senaryolar ve konu-soru dağılımı
Her senaryo aynı konuları farklı ağırlıklarla sorar. Okulunuzun hangi senaryoyu uygulayacağını öğretmeninizden öğrenebilirsiniz.
Senaryo 1 · 6 soru
Birinci senaryo altı sorudan oluşur ve DNA eşlenmesinden soru içermeyen tek seçenektir. Nükleik asitlerin çeşitleri ve görevleri üç soruyla en ağır kalemdir; genetik materyalin organizasyonu iki, keşif süreci bir soru alır. Bu dağılım, DNA ve RNA'nın yapısal-işlevsel karşılaştırmasına ve kromozom organizasyonuna güçlü bir hâkimiyet gerektirir. Eşleme konusu bu senaryoda sorulmasa da nükleotit sayısı ve baz eşleşmesi hesapları çeşitler-görevler kazanımı içinde karşınıza çıkabilir; bu nedenle hesap pratiğini tamamen bırakmamak gerekir.
| Kazanım (Genden Proteine) | Soru |
|---|---|
12.1.1.1 Nükleik asitlerin keşif sürecini özetler. | 1 |
12.1.1.2 Nükleik asitlerin çeşitlerini ve görevlerini açıklar. | 3 |
12.1.1.3 Hücredeki genetik materyalin organizasyonunda parça bütün ilişkisi kurar. | 2 |
Senaryo 2 · 6 soru
İkinci senaryo altı soruyla dört kazanımın tamamına yer verir. Nükleik asitlerin çeşitleri-görevleri ile DNA eşlenmesi ikişer, keşif süreci ve genetik materyalin organizasyonu birer soru alır. Eşleme sorularında hesaplama da beklenebileceğinden, yarı korunumlu eşlemenin mantığını sayısal örneklerle çalışmak bu senaryoda önem kazanır. Keşif süreci sorusunda ise önemli çalışmaların neyi kanıtladığını kısa ve doğru biçimde yazmak yeterli olacaktır; tarih ve isim ezberinden çok bulguların anlamı önemlidir. Organizasyon sorusu için nükleotitten kromozoma uzanan sıralamayı şemayla tekrar etmek faydalı olur.
| Kazanım (Genden Proteine) | Soru |
|---|---|
12.1.1.1 Nükleik asitlerin keşif sürecini özetler. | 1 |
12.1.1.2 Nükleik asitlerin çeşitlerini ve görevlerini açıklar. | 2 |
12.1.1.3 Hücredeki genetik materyalin organizasyonunda parça bütün ilişkisi kurar. | 1 |
12.1.1.4 DNA' nın kendini eşlemesini açıklar. | 2 |
Senaryo 3 · 5 soru
Üçüncü senaryo beş soruyla en kısa seçenektir ve keşif süreci sorusu içermez. Nükleik asitlerin çeşitleri ve görevleri üç soruyla belirgin biçimde öne çıkar; genetik materyalin organizasyonu ve DNA eşlenmesi birer soru alır. Az soru nedeniyle her sorunun puan değeri yüksektir; baz eşleşmesi hesaplarında dikkatsizlik ciddi puan kaybına yol açabilir. Bu senaryoda DNA ve RNA karşılaştırmasını eksiksiz yapabilen öğrenci, sınavın en ağır kısmını güvenle tamamlamış olur.
| Kazanım (Genden Proteine) | Soru |
|---|---|
12.1.1.2 Nükleik asitlerin çeşitlerini ve görevlerini açıklar. | 3 |
12.1.1.3 Hücredeki genetik materyalin organizasyonunda parça bütün ilişkisi kurar. | 1 |
12.1.1.4 DNA' nın kendini eşlemesini açıklar. | 1 |
Senaryo 4 · 7 soru
Dördüncü senaryo yedi soruyla en kapsamlı seçenektir. Nükleik asitlerin çeşitleri ve görevleri üç, DNA eşlenmesi iki soru alır; keşif süreci ve genetik materyalin organizasyonu birer soruyla yer alır. Hem kavramsal karşılaştırma hem de eşleme hesapları beklendiğinden, süreyi iyi planlamak ve hesap sorularında her adımı göstermek bu senaryoda önemlidir. Kavramsal sorulara ayrılan sürenin kısa tutulması, eşleme hesaplarına yeterli zaman bırakır.
| Kazanım (Genden Proteine) | Soru |
|---|---|
12.1.1.1 Nükleik asitlerin keşif sürecini özetler. | 1 |
12.1.1.2 Nükleik asitlerin çeşitlerini ve görevlerini açıklar. | 3 |
12.1.1.3 Hücredeki genetik materyalin organizasyonunda parça bütün ilişkisi kurar. | 1 |
12.1.1.4 DNA' nın kendini eşlemesini açıklar. | 2 |
Öğretmen nereden puan kırar?
- DNA ve RNA'nın şekerini karıştırmak. DNA'da deoksiriboz, RNA'da riboz bulunur. Karşılaştırma sorularında bu temel farkın yanlış yazılması tüm satırı geçersiz kılabilir.
- Urasili DNA'ya, timini RNA'ya yazmak. Timin yalnızca DNA'da, urasil yalnızca RNA'da bulunur. Baz eşleşmesi sorularında bu ayrımı gözden kaçırmak hesabı da bozar.
- Hidrojen bağı sayısını eşit almak. A-T arasında 2, G-C arasında 3 hidrojen bağı vardır. Tüm eşleşmeleri aynı sayıyla çarpmak yanlış sonuç verir.
- Yarı korunumlu eşlemeyi yanlış yorumlamak. Her eşlemede oluşan iki DNA molekülünün her biri bir eski, bir yeni zincir taşır. 'Biri tamamen eski, biri tamamen yeni' yorumu kavram hatasıdır.
- Parça-bütün sıralamasını ters kurmak. Nükleotit → gen → DNA → kromatin/kromozom sıralamasını karıştırmak organizasyon sorularında doğrudan puan kaybettirir.
- Hesap adımlarını göstermemek. Nükleotit ve hidrojen bağı hesaplarında yalnızca sonucu yazmak, sonuç yanlışsa hiç puan alamamaya yol açar; ara adımlar kısmi puanı korur.
Örnek açık uçlu soru ve puanlama
Senaryo Yazılı tarafından hazırlanmış özgün bir sorudur · 12.1.1.4.
Çift zincirli bir DNA molekülü toplam 2000 nükleotitten oluşmaktadır ve bu nükleotitlerin %20'si adenin içermektedir. a) Moleküldeki timin, guanin ve sitozin nükleotitlerinin sayısını bulunuz. b) Moleküldeki toplam hidrojen bağı sayısını hesaplayınız. c) Bu DNA molekülü art arda iki kez eşlendiğinde kaç DNA molekülü oluşur ve bu süreçte ortamdan toplam kaç serbest nükleotit kullanılır? Eşlemenin yarı korunumlu olmasının bu sonuca etkisini açıklayınız.
(10 puan)
Analitik puanlama (rubrik)
| Basamak | Puan |
|---|---|
| a) A = T = 400 ve G = C = 600 bulma | 3 |
| b) 2·400 + 3·600 = 2600 hidrojen bağı hesaplama | 2 |
| c) İki eşleme sonunda 4 DNA molekülü oluştuğunu belirtme | 1 |
| c) 4·2000 − 2000 = 6000 serbest nükleotit kullanıldığını bulma | 2 |
| c) Eski zincirlerin korunduğunu ve iki molekülde eski zincir bulunduğunu açıklama | 2 |
| Toplam | 10 |
Örnek tam puanlık cevap
En sık yapılan hata
12. Sınıf Biyoloji denemesini kâğıda çöz, puanını gör
Senaryoya uygun açık uçlu deneme sınavı, el yazısı çözümün yapay zekâ ile rubriğe göre puanlanması ve kazanım karnesi. Açıldığında haber verelim.
Sık sorulan sorular
12. sınıf biyoloji 1. yazılıda protein sentezi var mı?
Hangi kazanıma en çok çalışmalıyım?
DNA eşlenmesi her senaryoda çıkıyor mu?
Senaryoyu nasıl öğrenebilirim?
Kaynaklar ve doğruluk notu
Resmî tabloya göre hazırlandı Son gözden geçirme: 2026-11-03
- ÖDSGM 1. Dönem Konu Soru Dağılım Tabloları (2026-2027)
- ÖDSGM Ortaöğretim Biyoloji Konu-Soru Dağılım Tablosu (xlsx)
Açıklamalar, ipuçları ve örnek sorular Senaryo Yazılı tarafından özgün olarak hazırlanmıştır. Konu-soru dağılımları MEB'in kamuya açık tablolarından aktarılmıştır.