Lise · 2026-2027 1. Dönem 1. Yazılı

12. Sınıf Coğrafya 1. Dönem 1. Yazılı Senaryoları (2026-2027)

Senaryo6
Soru sayısı5–8
Sınav dönemiKasım 2026 (okulunuzun sınav takvimine göre)

Bu sayfada 12. Sınıf Coğrafya dersinin 2026-2027 1. dönem 1. yazılısı için MEB'in yayımladığı senaryoları, her senaryoda hangi ünite ve kazanımlardan kaç soru beklendiğini ve açık uçlu cevaplarda puanın nerede kaybedildiğini bulabilirsiniz. Konuların kazanım listesi için 12. Sınıf Coğrafya konu sayfasına bakabilirsiniz.

Sınav formatı

Soru türleri: Açık uçlu, Kısa cevaplı

Senaryoya göre 5 ile 8 arasında soru sorulur. Bu dağılım 4 saatlik 12. sınıf coğrafya dersi içindir. Hizmet sektörü, ulaşım ve ticaret konuları 1. dönem 2. ortak yazılıda yer alır.

Senaryolar ve konu-soru dağılımı

Her senaryo aynı konuları farklı ağırlıklarla sorar. Okulunuzun hangi senaryoyu uygulayacağını öğretmeninizden öğrenebilirsiniz.

Senaryo 1 · 7 soru

Birinci senaryo yedi soruyla bu sınavın yedi kazanımının tamamından birer soru içerir. Ekstrem doğa olayları ve doğal sistemlerin geleceğiyle başlayan sınav, ekonomik faaliyetlerin sosyal-kültürel etkileri, şehirleşme-göç-sanayi ilişkisi, gelecekte şehir ve ekonomi, işlevsel bölgeler ve bölgesel kalkınma projeleriyle devam eder. Tamamen dengeli bu yapı, hiçbir konunun atlanmamasını ve her cevabın örnekle desteklenmesini gerektirir.

Ünite / temaSoru
Doğal Sistemler2
Beşerî Sistemler5

Senaryo 1 ayrıntılı dağılımı ve çalışma ipuçları →

Senaryo 2 · 6 soru

İkinci senaryo altı sorudan oluşur ve bölgesel kalkınma projeleri dışındaki altı kazanımdan birer soru içerir. Ekstrem doğa olayları, doğal sistemlerin geleceği, ekonomik faaliyetlerin sosyal-kültürel etkileri, şehirleşme-göç-sanayi ilişkisi, gelecekte şehir ve ekonomi ile işlevsel bölgeler sorulur. Analiz ve çıkarım becerisinin öne çıktığı bu senaryoda verilen harita, grafik veya metni yorumlayarak cevap üretmek önemlidir.

Ünite / temaSoru
Doğal Sistemler2
Beşerî Sistemler4

Senaryo 2 ayrıntılı dağılımı ve çalışma ipuçları →

Senaryo 3 · 6 soru

Üçüncü senaryo altı soru içerir ve ekstrem doğa olaylarına iki soru ayırarak doğal sistemler kısmını güçlendirir. Doğal sistemlerin geleceği, ekonomik faaliyetlerin sosyal-kültürel etkileri, şehirleşme-göç-sanayi ilişkisi ve gelecekte şehir ve ekonomi birer soru alır. İşlevsel bölgeler ve bölgesel kalkınma projelerinden soru gelmez. Afet ve iklim olaylarını nedenleri ve etkileriyle birlikte iyi bilmek gerekir.

Ünite / temaSoru
Doğal Sistemler3
Beşerî Sistemler3

Senaryo 3 ayrıntılı dağılımı ve çalışma ipuçları →

Senaryo 4 · 7 soru

Dördüncü senaryo yedi sorudan oluşur. Ekstrem doğa olayları iki soru alır; doğal sistemlerin geleceği, ekonomik faaliyetlerin sosyal-kültürel etkileri, şehirleşme-göç-sanayi ilişkisi, gelecekte şehir ve ekonomi ile işlevsel bölgeler birer soruyla temsil edilir. Bölgesel kalkınma projelerinden soru yoktur. Doğal ve beşerî konuların dengeli işlendiği bu yapıda ekstrem olaylara ek çalışma ayırmak faydalı olur.

Ünite / temaSoru
Doğal Sistemler3
Beşerî Sistemler4

Senaryo 4 ayrıntılı dağılımı ve çalışma ipuçları →

Senaryo 5 · 8 soru

Beşinci senaryo sekiz soruyla en uzun seçenektir ve bölgesel kalkınma projelerine iki soru ayırması bakımından öne çıkar. Diğer altı kazanım (ekstrem doğa olayları, doğal sistemlerin geleceği, ekonomik faaliyetlerin etkileri, şehirleşme-göç-sanayi, gelecekte şehir ve ekonomi, işlevsel bölgeler) birer soru alır. Kalkınma projelerinin amaçlarını, kapsadığı alanları ve etkilerini ayrıntılı bilmek bu senaryoda belirleyicidir.

Ünite / temaSoru
Doğal Sistemler2
Beşerî Sistemler6

Senaryo 5 ayrıntılı dağılımı ve çalışma ipuçları →

Senaryo 6 · 5 soru

Altıncı senaryo beş soruyla en kısa seçenektir. Ekstrem doğa olayları, doğal sistemlerin geleceği, ekonomik faaliyetlerin sosyal-kültürel etkileri, şehirleşme-göç-sanayi ilişkisi ve gelecekte şehir ve ekonomi birer soru alır. İşlevsel bölgeler ve kalkınma projeleri bu senaryoda yer almaz. Soru sayısı az olduğundan her soru yüksek puanlıdır; cevapları birden fazla gerekçe ve örnekle desteklemek önemlidir.

Ünite / temaSoru
Doğal Sistemler2
Beşerî Sistemler3

Senaryo 6 ayrıntılı dağılımı ve çalışma ipuçları →

Öğretmen nereden puan kırar?

  • Yorum sorularına tek cümleyle cevap vermek. Analiz ve değerlendirme kazanımlarında tek cümlelik cevaplar kısmi puan alır. Neden-sonuç ilişkisi kurup örnekle desteklemek gerekir.
  • Ekonomik, sosyal ve kültürel etkileri karıştırmak. Kalkınma projesi sorularında istihdam ekonomik, eğitim ve sağlık hizmetleri sosyal, gelenek ve yaşam tarzı değişimi kültürel etki olarak sınıflandırılmalıdır.
  • Proje adını yanlış bölgeyle eşleştirmek. GAP'ı Doğu Anadolu ile ya da DOKAP'ı İç Anadolu ile eşleştirmek gibi hatalar cevabın tamamını geçersiz kılabilir.
  • Gelecek çıkarımlarını veriye dayandırmamak. 'Gelecekte şehirler büyüyecek' gibi gerekçesiz öngörüler yerine verilen grafik veya eğilime dayanan çıkarımlar yazılmalıdır.
  • Ekstrem olayı sıradan olaydan ayırmamak. Yağış ile sel, kurak dönem ile kuraklık afeti arasındaki farkı belirtmeden yapılan açıklamalar eksik kabul edilebilir.
  • Örnek vermemek. Coğrafya cevaplarında somut yer adı (il, ova, proje, havza) kullanmak, cevabın doğruluğunu ve değerini belirgin biçimde artırır.

Örnek açık uçlu soru ve puanlama

Senaryo Yazılı tarafından hazırlanmış özgün bir sorudur · 12.2.5.

Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP), Türkiye'nin en kapsamlı bölgesel kalkınma projelerinden biridir. a) GAP'ın temel amaçlarından ikisini yazınız. b) GAP'ın bölgeye ekonomik etkilerini iki örnekle açıklayınız. c) GAP'ın sosyal ve kültürel etkilerinden birer örnek vererek değerlendiriniz.

(10 puan)

Analitik puanlama (rubrik)

BasamakPuan
a) İki temel amacı doğru yazma2
b) Sulama-tarım ile ilgili ekonomik etkiyi örnekle açıklama2
b) Enerji üretimi veya sanayi-istihdam ile ilgili ikinci ekonomik etkiyi açıklama2
c) Sosyal etkiyi gerekçesiyle değerlendirme2
c) Kültürel etkiyi gerekçesiyle değerlendirme2
Toplam10
Örnek tam puanlık cevap
a) Bölgedeki toprak ve su kaynaklarını (Fırat ve Dicle) sulama ve enerji amacıyla değerlendirmek; bölgenin gelir düzeyini yükseltip bölgeler arası gelişmişlik farkını azaltmak. b) Şanlıurfa Tünelleri ile Harran Ovası'nın sulanması sonucunda pamuk başta olmak üzere tarımsal üretim ve ürün çeşitliliği artmıştır. Atatürk Barajı gibi barajlarla hidroelektrik enerji üretimi sağlanmış, tarıma dayalı sanayi ve istihdam olanakları gelişmiştir. c) Sosyal: Eğitim, sağlık ve altyapı yatırımlarıyla yaşam koşullarının iyileştirilmesi hedeflenmiş, artan istihdam bölgeden dışarıya göç eğilimini etkilemiştir. Kültürel: Sulu tarıma geçişle birlikte tarımsal yaşam biçimi ve üretim alışkanlıkları değişmiş, baraj alanında kalan bazı tarihî yerleşmelerin korunması ve taşınması kültürel miras tartışmalarını gündeme getirmiştir.
En sık yapılan hata
Öğrenciler sosyal ve kültürel etkileri yazarken yeniden ekonomik etkileri (üretim artışı gibi) tekrar etmektedir. Ayrıca GAP'ın yalnızca bir baraj projesi olduğu düşünülerek eğitim, sağlık ve sosyal kalkınma boyutu atlanmaktadır.

12. Sınıf Coğrafya denemesini kâğıda çöz, puanını gör

Senaryoya uygun açık uçlu deneme sınavı, el yazısı çözümün yapay zekâ ile rubriğe göre puanlanması ve kazanım karnesi. Açıldığında haber verelim.

Sık sorulan sorular

12. sınıf coğrafya 1. yazılıda ulaşım ve ticaret var mı?
Hayır. Resmî tabloya göre hizmet sektörü, ulaşım ve ticaret konuları 1. dönem 2. ortak yazılıda yer alıyor. 1. yazılı doğal sistemler ve beşerî sistemlerin ilk beş kazanımıyla sınırlı.
Bölgesel kalkınma projeleri her senaryoda çıkıyor mu?
Hayır. Bu kazanım 1. senaryoda bir, 5. senaryoda iki soruyla yer alıyor; diğer dört senaryoda bölgesel kalkınma projelerinden soru yok.
2 saatlik seçmeli coğrafya için de aynı tablo mu kullanılır?
Bu sayfadaki dağılım 4 saatlik derse aittir. 2 saatlik seçmeli coğrafya için bazı il müdürlükleri ayrı tablolar yayımlamıştır; okulunuzun kullandığı tabloyu öğretmeninizden öğrenin.
Senaryoyu nasıl öğrenebilirim?
Okulunuzdaki coğrafya zümresi altı senaryodan birini seçer ve sınav buna tam uyumlu hazırlanır. Hangi senaryonun seçildiğini ders öğretmeniniz söyleyebilir.

Kaynaklar ve doğruluk notu

Resmî tabloya göre hazırlandı Son gözden geçirme: 2026-11-03

Açıklamalar, ipuçları ve örnek sorular Senaryo Yazılı tarafından özgün olarak hazırlanmıştır. Konu-soru dağılımları MEB'in kamuya açık tablolarından aktarılmıştır.

12. sınıf diğer derslerin yazılıları