Senaryo YazılıLise · 2026-2027 1. Dönem 1. Yazılı
12. Sınıf Fizik 1. Dönem 1. Yazılı Senaryoları (2026-2027)
Bu sayfada 12. Sınıf Fizik dersinin 2026-2027 1. dönem 1. yazılısı için MEB'in yayımladığı senaryoları, her senaryoda hangi ünite ve kazanımlardan kaç soru beklendiğini ve açık uçlu cevaplarda puanın nerede kaybedildiğini bulabilirsiniz. Konuların kazanım listesi için 12. Sınıf Fizik konu sayfasına bakabilirsiniz.
Senaryolar ve konu-soru dağılımı
Her senaryo aynı konuları farklı ağırlıklarla sorar. Okulunuzun hangi senaryoyu uygulayacağını öğretmeninizden öğrenebilirsiniz.
Senaryo 1 · 6 soru
Birinci senaryo altı sorudan oluşur ve üniteyi kavramsal açıdan tarar. Düzgün çembersel hareketin açıklanması ve çembersel hareket yapan cisimlerin analizi birer soru alır. Öteleme-dönme karşılaştırması ile eylemsizlik momenti kavramı dönerek öteleme konusunu temsil eder. Açısal momentum tarafında çizgisel momentumla ilişki, kütle çekim tarafında ise kütle çekim ivmesinin bağlı olduğu değişkenler sorulur. Emniyetli viraj hesabı bu senaryoda yer almaz.
| Kazanım (Çembersel Hareket) | Soru |
|---|---|
12.1.1.1 Düzgün çembersel hareketi açıklar. | 1 |
12.1.1.3 Düzgün çembersel hareket yapan cisimlerin hareketini analiz eder. | 1 |
12.1.2.1 Öteleme ve dönme hareketini karşılaştırır. | 1 |
12.1.2.2 Eylemsizlik momenti kavramını açıklar. | 1 |
12.1.3.2 Açısal momentumu çizgisel momentum ile ilişkilendirerek açıklar. | 1 |
12.1.4.2 Newton’ın Hareket Kanunları’nı kullanarak kütle çekim ivmesinin bağlı olduğu değişkenleri belirler. | 1 |
Senaryo 2 · 7 soru
İkinci senaryo yedi soruyla kavramsal açıklama ağırlıklı bir yapıya sahiptir. Düzgün çembersel hareketin açıklanması ve merkezcil kuvvetin bağlı olduğu değişkenler birer soru alır. Öteleme-dönme karşılaştırması ve eylemsizlik momentinden birer soru gelir. Açısal momentum tarafında hem bu büyüklüğün fiziksel anlamı hem de korunumu günlük hayat örnekleriyle sorulur. Kütle çekim ivmesinin bağlı olduğu değişkenler de bu senaryodadır.
| Kazanım (Çembersel Hareket) | Soru |
|---|---|
12.1.1.1 Düzgün çembersel hareketi açıklar. | 1 |
12.1.1.2 Düzgün çembersel harekette merkezcil kuvvetin bağlı olduğu değişkenleri analiz eder. | 1 |
12.1.2.1 Öteleme ve dönme hareketini karşılaştırır. | 1 |
12.1.2.2 Eylemsizlik momenti kavramını açıklar. | 1 |
12.1.3.1 Açısal momentumun fiziksel bir nicelik olduğunu açıklar. | 1 |
12.1.3.4 Açısal momentumun korunumunu günlük hayattan örneklerle açıklar. | 1 |
12.1.4.2 Newton’ın Hareket Kanunları’nı kullanarak kütle çekim ivmesinin bağlı olduğu değişkenleri belirler. | 1 |
Senaryo 3 · 6 soru
Üçüncü senaryo altı soruluk ve hesap ağırlıklı bir seçenektir. Çembersel hareket yapan cisimlerin analizi ve emniyetli dönüş şartları birer soruyla yer alır. Dönerek öteleme yapan cismin kinetik enerjisi, açısal momentumun torkla ilişkisi ve korunumu birer soru alır. Kütle çekim tarafında ise kütle çekim potansiyel enerjisi sorulur. Diğer senaryolarda daha az görülen tork ve potansiyel enerji kazanımları bu senaryoyu ayırır.
| Kazanım (Çembersel Hareket) | Soru |
|---|---|
12.1.1.3 Düzgün çembersel hareket yapan cisimlerin hareketini analiz eder. | 1 |
12.1.1.4 Yatay, düşey, eğimli zeminlerde araçların emniyetli dönüş şartları ile ilgili hesaplamalar yapar. | 1 |
12.1.2.3 Dönme ve dönerek öteleme hareketi yapan cismin kinetik enerjisinin bağlı olduğu değişkenleri açıklar. | 1 |
12.1.3.3 Açısal momentumu torkla ilişkilendirir. | 1 |
12.1.3.4 Açısal momentumun korunumunu günlük hayattan örneklerle açıklar. | 1 |
12.1.4.3 Kütle çekim potansiyel enerjisini açıklar. | 1 |
Senaryo 4 · 8 soru
Dördüncü senaryo sekiz soruyla en kapsamlı seçenektir. Merkezcil kuvvetin bağlı olduğu değişkenler ve emniyetli dönüş şartları çembersel hareket kısmını oluşturur. Dönerek öteleme konusundaki üç kazanımın tamamı (karşılaştırma, eylemsizlik momenti, kinetik enerji) sorulur. Açısal momentumun fiziksel anlamı ve korunumu ile kütle çekim kuvvetinin açıklanması da bu senaryodadır. Geniş kapsam nedeniyle hiçbir kazanım atlanmamalıdır. Kavramsal sorulara kısa ama gerekçeli cevaplar yazmak, hesaplama sorularına zaman bırakmanın anahtarıdır.
| Kazanım (Çembersel Hareket) | Soru |
|---|---|
12.1.1.2 Düzgün çembersel harekette merkezcil kuvvetin bağlı olduğu değişkenleri analiz eder. | 1 |
12.1.1.4 Yatay, düşey, eğimli zeminlerde araçların emniyetli dönüş şartları ile ilgili hesaplamalar yapar. | 1 |
12.1.2.1 Öteleme ve dönme hareketini karşılaştırır. | 1 |
12.1.2.2 Eylemsizlik momenti kavramını açıklar. | 1 |
12.1.2.3 Dönme ve dönerek öteleme hareketi yapan cismin kinetik enerjisinin bağlı olduğu değişkenleri açıklar. | 1 |
12.1.3.1 Açısal momentumun fiziksel bir nicelik olduğunu açıklar. | 1 |
12.1.3.4 Açısal momentumun korunumunu günlük hayattan örneklerle açıklar. | 1 |
12.1.4.1 Kütle çekim kuvvetini açıklar. | 1 |
Öğretmen nereden puan kırar?
- Merkezcil kuvveti ayrı bir kuvvet gibi çizmek. Merkezcil kuvvet; gerilme, sürtünme, normal kuvvet veya kütle çekimi gibi gerçek kuvvetlerin bileşkesidir. Kuvvet diyagramına ayrıca 'merkezcil kuvvet' eklemek kavram hatası sayılır.
- Çizgisel hız ile açısal hızı karıştırmak. Aynı diskte farklı yarıçaptaki noktaların açısal hızları eşit, çizgisel hızları farklıdır. Bu ayrımı yapmamak oran sorularında yanlış sonuca götürür.
- Emniyetli hızın kütleye bağlı olduğunu söylemek. Yatay virajda v_max = √(k·g·r) bağıntısında kütle sadeleşir. Ağır aracın daha hızlı ya da daha yavaş dönmesi gerektiği yorumu hatalıdır.
- Açısal momentum korunumunda nedeni belirtmemek. Korunumun ancak net dış tork sıfır olduğunda geçerli olduğunu yazmadan yapılan açıklamalar eksik puanlanır.
- Birim dönüşümünü atlamak. km/h verilen hızı m/s'ye çevirmeden işlem yapmak ya da devir/dakikayı rad/s'ye çevirmemek tüm sonucu bozar.
- Uzaklığı yüzeyden ölçmek. Kütle çekim ivmesi ve kuvvetinde r, gezegenin merkezinden ölçülür. Yüzeyden h yüksekliğindeki noktada r = R + h alınmalıdır.
Örnek açık uçlu soru ve puanlama
Senaryo Yazılı tarafından hazırlanmış özgün bir sorudur · 12.1.1.4.
Kütlesi 1200 kg olan bir otomobil, yarıçapı 100 m olan yatay ve düz bir virajı dönmektedir. Lastiklerle yol arasındaki statik sürtünme katsayısı 0,4'tür (g = 10 m/s²). a) Otomobil virajı 15 m/s hızla dönerken gereken merkezcil kuvvetin büyüklüğünü hesaplayınız. Bu kuvveti hangi kuvvet sağlar? b) Otomobilin bu virajı kaymadan dönebileceği en büyük hızı m/s ve km/h cinsinden bulunuz. c) Aynı virajı 1800 kg kütleli bir minibüs dönseydi en büyük emniyetli hız nasıl değişirdi? Gerekçesiyle açıklayınız.
(10 puan)
Analitik puanlama (rubrik)
| Basamak | Puan |
|---|---|
| a) F = m·v²/r ile 2700 N bulma | 2 |
| a) Merkezcil kuvveti statik sürtünme kuvvetinin sağladığını belirtme | 1 |
| b) k·m·g = m·v²/r eşitliğini kurma | 2 |
| b) v_max = 20 m/s = 72 km/h bulma | 2 |
| c) Kütlenin sadeleştiğini gösterip hızın değişmeyeceğini gerekçelendirme | 3 |
| Toplam | 10 |
Örnek tam puanlık cevap
En sık yapılan hata
12. Sınıf Fizik denemesini kâğıda çöz, puanını gör
Senaryoya uygun açık uçlu deneme sınavı, el yazısı çözümün yapay zekâ ile rubriğe göre puanlanması ve kazanım karnesi. Açıldığında haber verelim.
Sık sorulan sorular
12. sınıf fizik 1. yazılıda basit harmonik hareket var mı?
Senaryolarda bir kazanımdan birden fazla soru çıkıyor mu?
Formüller sınavda verilir mi?
Senaryoyu nasıl öğrenebilirim?
Kaynaklar ve doğruluk notu
Resmî tabloya göre hazırlandı Son gözden geçirme: 2026-11-03
- ÖDSGM 1. Dönem Konu Soru Dağılım Tabloları (2026-2027)
- ÖDSGM Ortaöğretim Fizik Konu-Soru Dağılım Tablosu (xlsx)
Açıklamalar, ipuçları ve örnek sorular Senaryo Yazılı tarafından özgün olarak hazırlanmıştır. Konu-soru dağılımları MEB'in kamuya açık tablolarından aktarılmıştır.