Lise · 2026-2027 1. Dönem 1. Yazılı

9. Sınıf Tarih 1. Dönem 1. Yazılı Senaryoları (2026-2027)

Senaryo6
Soru sayısı6–7
Süre40 dk
Sınav dönemi4 Kasım 2026 (MEB okul geneli ortak yazılı sınav takvimi; kesin gün ve ders saati için okulunuzun duyurusunu kontrol edin)

Bu sayfada 9. Sınıf Tarih dersinin 2026-2027 1. dönem 1. yazılısı için MEB'in yayımladığı senaryoları, her senaryoda hangi ünite ve öğrenme çıktısılardan kaç soru beklendiğini ve açık uçlu cevaplarda puanın nerede kaybedildiğini bulabilirsiniz. Konuların öğrenme çıktısı listesi için 9. Sınıf Tarih konu sayfasına bakabilirsiniz.

Sınav formatı

Soru türleri: Açık uçlu, Kısa cevaplı

Sınav 40 dakika sürer ve 100 puan üzerinden değerlendirilir. Seçilen senaryoya göre 6 veya 7 açık uçlu soru sorulur; ikisi okul zümresince yazılır, diğerleri OYSS soru havuzundan gelir.

Senaryolar ve konu-soru dağılımı

Her senaryo aynı konuları farklı ağırlıklarla sorar. Okulunuzun hangi senaryoyu uygulayacağını öğretmeninizden öğrenebilirsiniz.

Senaryo 1 · 7 soru

Senaryo 1, 7 sorudan oluşur ve tarih öğrenmenin faydalarına en çok ağırlık veren senaryolardandır: bu çıktıdan 3 soru gelir. Tarihin doğası ve tarihsel bilginin üretim sürecinden 2'şer soru beklenir. Metin yorumlayarak tarih bilgisinin bireysel ve toplumsal katkısını açıklama becerisi bu senaryoda öne çıkar.

Öğrenme çıktısı (1. Ünite: Geçmişin İnşa Sürecinde Tarih)Soru
TAR.9.1.1 Tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarını yorumlayabilme3
TAR.9.1.2 Tarihin doğasını farklı kaynaklar üzerinden inceleyebilme2
TAR.9.1.3 Tarihsel bilginin üretim sürecini çözümleyebilme2

Senaryo 1 ayrıntılı dağılımı ve çalışma ipuçları →

Senaryo 2 · 6 soru

Senaryo 2, 6 sorudan oluşur ve üç öğrenme çıktısına eşit ağırlık verir: her birinden 2 soru gelir. Tarih öğrenmenin faydaları, tarihin doğası ve tarihsel bilginin üretim süreci dengeli biçimde yoklanır. Ünitenin tamamına yönelik bütüncül bir tekrar bu senaryo için en uygun hazırlıktır.

Öğrenme çıktısı (1. Ünite: Geçmişin İnşa Sürecinde Tarih)Soru
TAR.9.1.1 Tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarını yorumlayabilme2
TAR.9.1.2 Tarihin doğasını farklı kaynaklar üzerinden inceleyebilme2
TAR.9.1.3 Tarihsel bilginin üretim sürecini çözümleyebilme2

Senaryo 2 ayrıntılı dağılımı ve çalışma ipuçları →

Senaryo 3 · 7 soru

Senaryo 3, 7 sorudan oluşur ve tarihsel bilginin üretim sürecine en çok yer veren senaryolardandır: bu çıktıdan 3 soru gelir. Tarih öğrenmenin faydaları ve tarihin doğasından 2'şer soru beklenir. Kaynakları sınıflandırma ve güvenilirliklerini sorgulama becerisi bu senaryoda belirleyicidir.

Öğrenme çıktısı (1. Ünite: Geçmişin İnşa Sürecinde Tarih)Soru
TAR.9.1.1 Tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarını yorumlayabilme2
TAR.9.1.2 Tarihin doğasını farklı kaynaklar üzerinden inceleyebilme2
TAR.9.1.3 Tarihsel bilginin üretim sürecini çözümleyebilme3

Senaryo 3 ayrıntılı dağılımı ve çalışma ipuçları →

Senaryo 4 · 7 soru

Senaryo 4, 7 sorudan oluşur ve tarihin doğasına en çok yer veren senaryolardandır: bu çıktıdan 3 soru gelir. Tarih öğrenmenin faydaları ve tarihsel bilginin üretim sürecinden 2'şer soru beklenir. Aynı olayın farklı kaynaklarda neden farklı anlatıldığını açıklama becerisi bu senaryoda öne çıkar.

Öğrenme çıktısı (1. Ünite: Geçmişin İnşa Sürecinde Tarih)Soru
TAR.9.1.1 Tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarını yorumlayabilme2
TAR.9.1.2 Tarihin doğasını farklı kaynaklar üzerinden inceleyebilme3
TAR.9.1.3 Tarihsel bilginin üretim sürecini çözümleyebilme2

Senaryo 4 ayrıntılı dağılımı ve çalışma ipuçları →

Senaryo 5 · 6 soru

Senaryo 5, 6 sorudan oluşur ve ağırlığı tarihsel bilginin üretim sürecindedir: bu çıktıdan 3 soru gelir. Tarihin doğasından 2, tarih öğrenmenin faydalarından 1 soru beklenir. Kaynak analizi ve yöntem bilgisi bu senaryonun yarısını oluşturur.

Öğrenme çıktısı (1. Ünite: Geçmişin İnşa Sürecinde Tarih)Soru
TAR.9.1.1 Tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarını yorumlayabilme1
TAR.9.1.2 Tarihin doğasını farklı kaynaklar üzerinden inceleyebilme2
TAR.9.1.3 Tarihsel bilginin üretim sürecini çözümleyebilme3

Senaryo 5 ayrıntılı dağılımı ve çalışma ipuçları →

Senaryo 6 · 6 soru

Senaryo 6, 6 sorudan oluşur ve tarihsel bilginin üretim sürecine ayrı soru ayırmaz. Tarih öğrenmenin faydaları ve tarihin doğasından 3'er soru gelir. Kaynak sınıflandırma yerine, tarihin anlamı, işlevi ve doğası üzerine yorum yapma becerisi bu senaryoda belirleyicidir.

Öğrenme çıktısı (1. Ünite: Geçmişin İnşa Sürecinde Tarih)Soru
TAR.9.1.1 Tarih öğrenmenin bireye ve topluma faydalarını yorumlayabilme3
TAR.9.1.2 Tarihin doğasını farklı kaynaklar üzerinden inceleyebilme3

Senaryo 6 ayrıntılı dağılımı ve çalışma ipuçları →

Öğretmen nereden puan kırar?

  • Olgu ile yorumu karıştırmak. '1071'de Malazgirt Savaşı yapıldı' bir olgudur; 'Bu savaş Türk tarihinin en önemli dönüm noktasıdır' bir yorumdur. Soruda hangisinin istendiğine dikkat edin.
  • Kaynağı gerekçesiz sınıflandırmak. Bir belgeyi 'birincil kaynak' diye nitelendirirken olayın yaşandığı döneme ait olduğunu veya olaya tanıklık eden biri tarafından üretildiğini belirtin.
  • Metne dayanmadan cevap yazmak. Kaynak veya metin verilen sorularda cevabı metindeki bir ifadeye dayandırmak beklenir. Genel bilgiyle yazılan cevaplar eksik puan alabilir.
  • Tek boyutlu cevap vermek. 'Tarih öğrenmenin faydası nedir?' gibi sorularda yalnızca bir fayda sıralamak yerine hem bireysel hem toplumsal boyutu ele almak daha yüksek puan getirir.
  • Tarihi 'kesin ve değişmez' olarak sunmak. Tarihsel bilgi yeni kaynaklarla değişebilir. Cevaplarınızda tarihin bu doğasını gözden kaçırmak, tarihin doğasıyla ilgili sorularda puan kaybettirir.
  • Kavramları yanlış kullanmak. Kronoloji, kaynak, belge, arşiv, tenkit gibi terimleri doğru bağlamda kullanmamak gerekçe puanını azaltır.

Örnek açık uçlu soru ve puanlama

Senaryo Yazılı tarafından hazırlanmış özgün bir sorudur · TAR.9.1.3.

Bir tarihçi, 19. yüzyılın ortalarında bir Anadolu kasabasında yaşanan büyük bir yangını araştırmaktadır. Elinde şu kaynaklar vardır: I. Yangından bir hafta sonra kasaba yönetimince tutulan ve zarar gören evlerin sayısını gösteren resmî kayıt II. Yangını çocukken yaşamış bir kişinin yaşlılığında yazdığı hatıra defteri III. 2005 yılında yayımlanmış, kasabanın tarihini anlatan bir araştırma kitabı a) Kaynakları birincil ve ikincil kaynak olarak sınıflandırınız. b) Zarar gören ev sayısını belirlemek için tarihçinin hangi kaynağa daha fazla güvenmesi gerektiğini iki gerekçeyle açıklayınız. c) Tarihçinin bu üç kaynağı birbiriyle karşılaştırmasının tarihsel bilginin üretim sürecine katkısını açıklayınız.

(10 puan)

Analitik puanlama (rubrik)

BasamakPuan
a) Kaynakları doğru sınıflandırma3
b) Doğru kaynağı seçme ve iki gerekçe yazma4
c) Karşılaştırmanın bilginin güvenilirliğine katkısını açıklama3
Toplam10
Örnek tam puanlık cevap
a) I ve II birincil kaynaktır; çünkü olayın yaşandığı döneme aittir ya da olaya tanıklık eden biri tarafından üretilmiştir. III ikincil kaynaktır; olaydan çok sonra başka kaynaklara dayanılarak yazılmıştır. b) Tarihçi I numaralı resmî kayda daha fazla güvenmelidir. Birinci gerekçe: Kayıt olaydan kısa süre sonra tutulmuştur; hatıra defteri ise yıllar sonra yazıldığı için hafızaya dayanır ve sayısal bilgilerde yanılma olasılığı yüksektir. İkinci gerekçe: Kayıt, zararları tespit etmek amacıyla resmî bir kurum tarafından tutulmuştur; kişisel duygu ve yorumlardan daha az etkilenir. c) Kaynakların karşılaştırılması, tutarlı bilgilerin doğrulanmasını ve çelişkili noktaların ortaya çıkarılmasını sağlar. Böylece tarihçi tek bir kaynağa bağlı kalmadan daha güvenilir ve dengeli bir yoruma ulaşır; bu da kaynak eleştirisinin temel adımıdır.
En sık yapılan hata
Öğrencilerin bir kısmı hatıra defterini "yıllar sonra yazıldığı için" ikincil kaynak olarak sınıflandırır; oysa olaya tanıklık eden birinin anlatımı birincil kaynaktır, yalnızca güvenilirliği sorgulanmalıdır. (b) şıkkında tek gerekçe yazmak da yarım puanla sonuçlanır.

9. Sınıf Tarih denemesini kâğıda çöz, puanını gör

Senaryoya uygun açık uçlu deneme sınavı, el yazısı çözümün yapay zekâ ile rubriğe göre puanlanması ve kazanım karnesi. Açıldığında haber verelim.

Sık sorulan sorular

9. sınıf tarih 1. yazılıda Eski Çağ medeniyetleri var mı?
Hayır. Resmî tabloya göre Tarım Devrimi ve Eski Çağ medeniyetleri ile tarih araştırmasında dijitalleşme 1. dönem 2. ortak yazılının kapsamındadır. 1. yazılı yalnızca ilk ünitenin ilk üç öğrenme çıktısından oluşur.
Senaryolar arasındaki fark nedir?
Altı senaryonun hepsi aynı üç öğrenme çıktısını kullanır; fark, soru sayılarının dağılımındadır. Örneğin Senaryo 6'da tarihsel bilginin üretim sürecinden soru yokken Senaryo 3 ve 5'te bu çıktıdan 3 soru vardır.
Kaç soru olacak?
Senaryo 1, 3 ve 4'te 7; Senaryo 2, 5 ve 6'da 6 soru vardır. Sınav süresi 40 dakikadır.
Tarih sorularında tarih ve isim ezberi önemli mi?
Bu ünitede ezber bilgiden çok kaynak yorumlama, olgu-yorum ayrımı ve gerekçeli açıklama becerisi ölçülür. Kavramları doğru kullanmak ve cevapları verilen metne dayandırmak daha belirleyicidir.

Kaynaklar ve doğruluk notu

Resmî tabloya göre hazırlandı Son gözden geçirme: 2026-11-03

Açıklamalar, ipuçları ve örnek sorular Senaryo Yazılı tarafından özgün olarak hazırlanmıştır. Konu-soru dağılımları MEB'in kamuya açık tablolarından aktarılmıştır.

9. sınıf diğer derslerin yazılıları