Lise · 12. Sınıf

12. Sınıf Türk Dili ve Edebiyatı: 1. Dönem 1. Yazılı Konuları

12. sınıf Türk Dili ve Edebiyatı dersinde 1. dönem 1. ortak yazılı, "Giriş" ve "Hikâye" ünitelerine dayanıyor. Giriş ünitesinde edebiyatın düşünce akımları, felsefe ve psikolojiyle ilişkisi, dilin tarihî süreçteki değişimi ve Türkçenin önemli sözlükleri; hikâye ünitesinde ise 1960 sonrası dönem hikâyeleri ve küçürek (minimal) hikâye örnekleri ele alınıyor. 2026-2027 yılında 12. sınıflar 2018 öğretim programıyla devam ettiği için sınav kazanım kodlarına göre hazırlanıyor. Bakanlığın resmî konu-soru dağılım tablosunda bu sınav için beş senaryo yer alıyor ve okulunuzdaki edebiyat zümresi bunlardan birini seçiyor. Beş senaryonun hepsinde "metinlerden hareketle dil bilgisi çalışmaları" sorusu bulunuyor; bunun dışında çatışma, anlatıcı ve bakış açısı, anlatım teknikleri, üslup ve yorum gibi kazanımlar senaryodan senaryoya değişiyor. Bazı senaryolarda bir de yazma görevi (toplumsal değişim ve dil üzerine yazı ya da hikâye yazma) var. Bu sayfada dağılımları resmî tabloya sadık biçimde verdik ve hikâye çözümleme sorularında sık yapılan hataları açıkladık.

Program2018 Öğretim Programı
Ünite / tema2
Kazanım16
Senaryo5

1. Dönem 1. Yazılı senaryolarını incele →

Yazılıda sorumlu olunan konular

Giriş

  • Giriş ünitesi okuma konuları (edebiyat-düşünce akımları/felsefe ve psikoloji ilişkisi, dilin tarihî değişimi, Türkçenin önemli sözlükleri; imla, noktalama ve kelimede anlam çalışmaları)
    Edebiyatın düşünce akımları, felsefe ve psikolojiyle ilişkisini, dilin değişimini etkileyen sebepleri ve Türkçenin önemli sözlüklerini metinler üzerinden açıklayabilmelisiniz. Resmî tabloda bu bölüm için ayrı bir kazanım kodu yoktur; ünite konuları çerçevesinde soru sorulur.
  • Giriş ünitesi yazma çalışması (toplumsal değişim, teknoloji ve sosyal medyanın dili nasıl etkilediği hakkında bir yazı)
    Toplumsal değişim, teknoloji ve sosyal medyanın dili nasıl etkilediğine dair giriş-gelişme-sonuç düzeninde, örneklerle desteklenmiş bir yazı yazmanız beklenir. Yazım ve noktalama doğruluğu ayrıca puanlanır.

Hikâye

  • A.2.1 Metinde geçen kelime ve kelime gruplarının anlamlarını tespit eder.
    Hikâyede geçen kelime ve kelime gruplarının bağlam içindeki anlamlarını belirlemeniz gerekir; mecaz ve yan anlamları ayırt etmek sık sorulur.
  • A.2.2 Metnin türünün ortaya çıkışı ve tarihsel dönem ile ilişkisini belirler.
    Hikâye türünün ortaya çıkışını ve 1960 sonrası hikâyenin tarihsel dönemle (toplumsal değişim, göç, kentleşme) ilişkisini açıklayabilmelisiniz.
  • A.2.3 Metnin tema ve konusunu belirler.
    Hikâyenin konusunu ve temasını ayırt ederek belirlemeniz beklenir. Tema soyut, konu somut olarak ifade edilmelidir.
  • A.2.4 Metindeki çatışmaları belirler.
    Hikâyedeki çatışmaları (birey-birey, birey-toplum, birey-kendisi, birey-doğa) türleriyle belirleyip metinden örnek vermeniz istenir.
  • A.2.7 Metindeki zaman ve mekânın özelliklerini belirler.
    Hikâyedeki zaman ve mekânın özelliklerini ve olay örgüsüne, karakterlere etkisini belirlemeniz gerekir.
  • A.2.8 Metinde anlatıcı ve bakış açısının işlevini belirler.
    Anlatıcının türünü (kahraman, gözlemci, ilahi) ve bakış açısını belirleyip bunların metne kattığı anlamı açıklamanız beklenir.
  • A.2.9 Metindeki anlatım biçimleri ve tekniklerinin işlevlerini belirler.
    Hikâyede kullanılan anlatım biçimleri (öyküleme, betimleme, açıklama, tartışma) ve tekniklerin (iç monolog, geriye dönüş, bilinç akışı, diyalog) işlevlerini metinden örneklerle açıklamanız istenir.
  • A.2.10 Metnin üslup özelliklerini belirler.
    Yazarın dil ve anlatım tercihlerinden (cümle yapısı, kelime seçimi, yalınlık, imgeli dil) hareketle üslup özelliklerini belirlemeniz gerekir.
  • A.2.11 Metinde millî, manevi ve evrensel değerler ile sosyal, siyasi, tarihî ve mitolojik ögeleri belirler.
    Hikâyede millî, manevi ve evrensel değerler ile sosyal, siyasi, tarihî ve mitolojik ögeleri belirleyip metinden örneklerle göstermeniz beklenir.
  • A.2.13 Metni yorumlar.
    Hikâyeyi kendi bakış açınızla, metinden kanıtlara dayanarak yorumlamanız istenir. Yorumun metinle tutarlı olması önemlidir.
  • A.2.14 Yazar ile metin arasındaki ilişkiyi değerlendir.
    Yazarın hayatı, dünya görüşü ve dönemi ile metin arasındaki ilişkiyi değerlendirmeniz gerekir.
  • A.2.15 Türün ve dönemin/akımın diğer önemli yazarlarını ve eserlerini sıralar.
    1960 sonrası hikâyenin ve küçürek hikâyenin diğer önemli yazarlarını ve eserlerini sıralayabilmelisiniz.
  • A.2.16 Metinlerden hareketle dil bilgisi çalışmaları yapar.
    Hikâye metinleri üzerinden imla, noktalama ve kelimede anlam çalışmaları yapmanız beklenir. Beş senaryonun hepsinde bu kazanımdan bir soru vardır.
  • Hikâye ünitesi yazma çalışması (incelenen tekniklerden en az ikisini kullanarak hikâye ya da küçürek hikâye yazma; B.1-B.12 yazma kazanımları, EK 5)
    İncelediğiniz hikâyelerdeki anlatım tekniklerinden (iç monolog, geriye dönüş, bilinç akışı vb.) en az ikisini kullanarak kısa bir hikâye ya da küçürek hikâye yazmanız istenir. Tekniklerin metinde görünür olması önemlidir.

Senaryolar

Resmî tabloya göre hazırlandı Son gözden geçirme: 2026-11-03

12. sınıf diğer dersler

Açılışta ilk sınav ücretsiz

Çocuğunuz soruları kâğıda çözer, fotoğrafını yükler; yapay zekâ kâğıdı MEB rubriğine göre adım adım okur ve nerede puan kaybedeceğini sınavdan önce gösterir. Açıldığında ilk haber verdiğimiz kişi siz olun.